Lakierowanie zębów (fluoryzacja kontaktowa) to nieinwazyjny zabieg profilaktyczny polegający na pokryciu szkliwa preparatem o wysokim stężeniu fluoru. Dostarczenie składnika bezpośrednio na powierzchnię zębów wzmacnia ich strukturę, hamuje demineralizację oraz ogranicza ryzyko rozwoju próchnicy. Zabieg stanowi skuteczne uzupełnienie codziennej higieny domowej, nie zastępuje jednak codzienne pielęgnacji pastą z fluorem ani leczenia istniejących ubytków.
Mechanizm działania lakieru fluorkowego
Szkliwo nieustannie podlega procesom demineralizacji i remineralizacji. Kwasy wytwarzane przez bakterie po spożyciu węglowodanów wypłukują z zęba kluczowe minerały – wapń i fosfor. Aplikacja lakieru tworzy na powierzchni zębów rezerwuar fluorku wapnia, z którego jony fluorkowe uwalniają się stopniowo. Proces ten podnosi odporność szkliwa, ogranicza metabolizm bakterii próchnicotwórczych i stymuluje odbudowę minerałów w miejscach początkowych odwapnień (tzw. białych plam).
Przebieg procedury w gabinecie
Zabieg trwa kilka minut, jest całkowicie bezbolesny i nie wymaga stosowania znieczulenia ani wiertła. Stomatolog lub higienistka oczyszcza i osusza zęby z miękkiego osadu, a następnie nakłada pędzelkiem cienką warstwę preparatu, który twardnieje w kontakcie ze śliną. Wyczuwalna bezpośrednio po aplikacji szorstkość lub delikatny nalot ustępują po pierwszym dokładnym wyszczotkowaniu zębów.
Wskazania i przeciwwskazania
Fluoryzację przeprowadza się na zębach mlecznych i stałych. Szczególnymi wskazaniami są: podwyższone ryzyko próchnicy, leczenie ortodontyczne aparatami stałymi, odsłonięte szyjki zębowe oraz kserostomia (suchość jamy ustnej) wywołana lekami lub chorobami ogólnoustrojowymi. Zabieg wykonuje się standardowo od 2 do 4 razy w roku.
Bezwzględnym przeciwwskazaniem do zabiegu jest uczulenie na składniki preparatu (np. kalafonię) oraz obecność żywych ran lub wrzodziejących zmian na błonie śluzowej jamy ustnej.
Porównanie: lakierowanie a lakowanie
Mimo podobnej nazwy, zabiegi te spełniają odmienne funkcje w profilaktyce stomatologicznej:
| Cecha | Lakierowanie zębów | Lakowanie zębów |
|---|---|---|
| Działanie | Chemiczne wzmocnienie szkliwa i wsparcie remineralizacji | Fizyczna ochrona przed zaleganiem resztek jedzenia i bakterii |
| Obszar | Gładkie i korzone powierzchnie wszystkich zębów | Głębokie bruzdy na powierzchniach żujących (głównie trzonowców) |
| Częstotliwość | Cyklicznie (co 3–6 miesięcy) | Jednorazowo po wyrżnięciu zęba (z kontrolą szczelności) |
Zalecenia przed i po zabiegu
Obecność twardych złogów ogranicza wnikanie fluoru, dlatego w przypadku zalegającego kamienia nazębnego fluoryzację musi poprzedzić skaling i piaskowanie. Zabieg nie odbudowuje również zniszczonych struktur – wykryte ubytki wymagają założenia wypełnienia kompozytowego.
Aby umożliwić prawidłowe wiązanie fluoru ze szkliwem, bezpośrednio po zabiegu należy wstrzymać się od jedzenia i picia przez 45–60 minut. Przez resztę dnia zaleca się unikanie twardych i lepkich potraw, a pierwsze szczotkowanie zębów należy wykonać dopiero wieczorem.
Profilaktyka w Dentistica w Warszawie
W klinice Dentistica dobór procedur higienizacyjnych opiera się na dokładnym badaniu klinicznym oraz ocenie indywidualnego ryzyka próchnicy. Pełny zakres usług znajduje się w zakładce profilaktyka stomatologiczna. Zachęcamy również do zapoznania się z zakładką cennik Dentistica oraz do rezerwacji wizyt przez stronę kontakt.
Źródła
- Polskie Towarzystwo Stomatologii Dziecięcej, Środki fluorkowe w zapobieganiu i leczeniu próchnicy i erozji zębów u dzieci, młodzieży i dorosłych – rekomendacje Polskich Ekspertów, 2022.
- American Dental Association, Topical Fluoride Clinical Practice Guideline.
- Marinho V.C.C. i wsp., Fluoride varnishes for preventing dental caries in children and adolescents, Cochrane Database of Systematic Reviews.
